Ivumburwa rya vitamine ni kimwe mu bintu byavumbuwe mu kinyejana cya 19. Mu 1897, Ekman yavumbuye muri Java ko kurya umuceri wera utunganijwe gusa bishobora gutera beriberi, mugihe umuceri wijimye utaravanze ushobora gukiza indwara. Yavumbuye kandi ko ibintu bishobora gukiza beriberi bishobora kuvanwamo amazi cyangwa inzoga, kandi icyo gihe, iki kintu cyiswe "amazi - gushonga B." Mu 1906, byagaragaye ko ibiryo birimo "cofactors" usibye poroteyine, lipide, karubone, imyunyu ngugu, n'amazi. Izi ngingo ziboneka muke ariko ni ngombwa mugukura kwinyamaswa. Mu 1911, Casimir Funke yavuze ko amine ari ibintu biri mu muceri wijimye ushobora kurwanya beriberi. Ibintu byabo bisa nibiboneka mu biryo, kandi ibyinshi muri byo ni coenzymes. Mu 1906, byagaragaye ko ibiryo birimo "cofactors" uretse poroteyine, lipide, karubone, imyunyu ngugu, n'amazi. Ibi biboneka ku rugero ruto ariko ni ngombwa mu mikurire y’inyamaswa. Mu 1911, Casimir Funke yerekanye amine nkibintu byumuceri wijimye urwanya beriberi; imitungo yabo nogukwirakwiza mubiryo birasa, kandi byinshi ni coenzymes.
Vitamine ni ibintu by'ingenzi mu gukomeza metabolisme isanzwe no kubungabunga imikorere y'ibanze y'umubiri. Vitamine zigabanyijemo ibinure - gushonga n'amazi - vitamine zishonga. Ibinure - vitamine zishonga zirimo vitamine A, D, E, na K, mugihe amazi - vitamine zishonga zirimo vitamine B na vitamine C. Vitamine zitandukanye zifite amasoko atandukanye y'ibiryo.
Ibinure - vitamine zishonga:
1. Vitamine A: Yuzuye amavuta yumwijima, ingingo zinyamaswa, namavuta. Mu mboga n'imbuto, ni nyinshi mu nyanya, karoti, ibijumba, ibitoki, amacunga, na pashe. Kubura Vitamine A bishobora gutera ubuhumyi nijoro.
2. Vitamine D: Yinshi mu muhondo w'igi, ibikomoka ku mata, n'umusemburo. Vitamine D igenga calcium na fosifore iringaniye, itera kwinjiza calcium, kandi irashobora gukoreshwa mu kuvura no gukumira indwara ya rake na osteoporose.
3. Vitamine E: Yinshi mu magi, amavuta y’ibimera, n’ibindi biribwa, ni antioxydants ikomeye kandi irashobora gufasha mu kuvura indwara zifata umutima n’imitsi.
4. Vitamine K: Yinshi muri epinari, imyumbati, n'ibindi biribwa, vitamine K ifasha cyane mu kuvura indwara ziterwa n'amaraso.
Amazi - Vitamine zishonga:
1. B Vitamine: Inyama zidafite imbaraga na soya bikungahaye kuri vitamine B1. Vitamine B2, izwi kandi ku izina rya riboflavin, ikungahaye cyane ku muhondo w'igi, umwijima, impyiko, igikona cy'inzuzi, umusemburo, ibyatsi byo mu nyanja, na broccoli. Vitamine B3 iboneka mu musemburo, ibinyampeke, umwijima, n'umuceri. Vitamine B4 iboneka cyane mu magi, ubwonko bw'inyamaswa, byeri, malt, na soya lecithine. Vitamine B5 ni nyinshi mu musemburo, ibinyampeke, umwijima, n'imboga. Vitamine B6 ni nyinshi mu musemburo, ibinyampeke, umwijima, amagi, n'ibikomoka ku mata. Vitamine B9 ni nyinshi mu mboga rwatsi n’umwijima. Vitamine B12 ni nyinshi mu mwijima, amafi, amagi, n'amagi y'imbwa. Vitamine B igira uruhare mukubungabunga sisitemu yimitsi nigifu.
2. Vitamine C irashobora kunoza imiyoboro y'amaraso kandi ikagira uruhare mu kwangiza.

